Sevgili Dostlar ,
Alev ALATLI’nın ilginç bulduğum aşağıdaki yazısını sizlerle paylaşmakistiyorum.Sevgiyle kalın..

Aristo, Buda, Nasrettin Hoca, Mu’tezile Mezhebi”Fuzzy ” ve “Akıllı Makinalar!”"Aristo mantığı, toplantıya smokin, kolalı beyaz gömlek, siyah kravat, siyah rugan iskarpinlerle gelmiş adama benzer.


“Fuzzy” mantık blucin, tişört,lastik ayakkabı giymiş birisi gibidir. Bu kılık eskiden kabul edilemezdi.Artık işler değişti.” Lotfi A.Zadeh, UC Berkeley, Elektrik Mühendisliği Dekanı”Mantık” denilen şeyin bir “Batılısı “bir de “Doğulu”su olduğunu öğrenseniz,dahası, Batı mantığında ısrar eden bilim adamlarının yanlış yaptıklarını öğrenseniz siz ne yapardınız, bilemiyorum.

Ben bayıldım!Bayıldım, çünkü bir şey “ya doğrudur ya da doğru değildir,” “ya siyahtır yada siyah değildir” şeklindeki Aristo mantığı oldum olası zorlama gelmiştirbana. Doğru-yanlış, siyah-beyaz türünden kesinlik iddialarından nefretederim. Dediğim dedik pozitivistlerden de. Gönlüm, hem davalıya hem davacıyahem de her ikisinin de haklı olamayacağını söyleyen mahkeme katibine hakveren Nasrettin Hoca’dan yanadır. Hayatın böyle bir şey olduğunu düşünürüm çünkü. Ne pür beyaz vardır, ne de pür siyah. Ne tam doğru ne de tam yanlış.Kimse bütünüyle haklı ya da haksız değildir. Haklılık haksızlık, doğruluk yanlışlık, siyah beyaz derece meseleleridir. Dünyaya dair hiçbir veri yoktur ki, kesin olsun. Einstein’ın dediği gibi, “Matematik kanunları gerçeği yansıttıklları sürece kesin değildirler. Kesin olduklarında gerçeğiyansıtmazlar.”Buna karşın Aristo mantığı alışageldik bilimsel düşüncenin temelidir.Matematik, ya-ya da esası üzerine kurulmuştur.

Fizikçiler matematiksiz yapamazlar. Bilgisayarlar 0-1 ikili sisteminde çalışır. Hal böyle olunca,bilim dünyasında söz sahibi olmak için sahici dünyanın “gri “olduğunu bile bile bu oyunu sürdürülür. En azından yakın zamanlara kadar bu böyleydi.Sonra, “saçaklılar ” geldi, oyun bitti.

Saçaklılar, “fuzzy”ciler. “Fuzzy”nin kelime anlamı saçaklı, dağınık, müphem, puslu. Fuzzy’ciler,Aristo’nun siyah beyaz mantığının karşısına Buda’nın hem siyah hem de beyaz mantığını koyanlar. Ya doğru ya yanlış değil, hem doğru hem yanlış. Ya 0 ya1 değil, hem 0 hem de 1. Gerçek, uç noktaların arasında bir yerde. Sahicidünya siyah-beyaz değil kırçıl. Sahici dünyanın mantığı da kırçıl. “Gülegüle Aristo! Hoşgeldin Buda!”Hoşgeldin Buda, hoşgeldin tasavvuf, hoşgeldin İslâm’ın Mutezile mezhebi -iki konum arasında bir konum, “el-Menziletu beyne’l-menzileteyn.”Buda, Aristo’dan iki asır önce yaşadı. Düşünce sistemi çelişkiler üzerinekuruludur. Güller hem kırmızıdır hem de değildir. Gökyüzü hem mavidir hem dedeğildir. Hem-hem de tarzı düşünce biçimi Lao Tzu’dan, çağdaş Zen’e kadarUzak Doğu inanç sistemlerinin aslı, esası. “Fuzzy” mantığın aslı esası.İkili sisteme, “bivalence”sa karşı çoklu sistem, “multivalence.” Gerçek,bütünüyle doğru ile bütünüyle yanlış , 0 ile 1, arasında bir yerde. “Fuzzy “bilim dünyasını altüst etti. Bertrand Russell, sonra 1937 de kuantumfizikçisi Max Black, daha sonra Werner Heisenberg, Lotfi Zadeh , Bart Koskoasırlar boyunca “Doğu mistisizmi”dir diye aşağılanan düşünce biçimini”fuzzy” sistemler olarak mikroprosessorlara yerleştirdiler.

Ne ki, bilimi bilim kılan pratikteki işlerliğidir. Ne zaman ki, Hitachi, Matsushita(Panasonic) Mitsubishi, gibi dev sanayi kuruluşları ile Japonya, Samsung,’la Güney Kore , derken Tayvan, Singapur, Malezya, Pasifik Kaplanları, fuzzy mühendislik sürünü “akıllı makinalar” üretimine geçtiler, Batılı bilimadamlarının ayakları suya erdi. Bugün, Çin’de onbinden fazla fuzzy öğrencisivar. Hindistan’da dünya çapında yedi kırçılcı bilim adamı. Sadece Japonya’da1991 itibariyle kırçıl müdendisliği ürünü makinalar 2,5 milyar dolardan dahafazla para getirdi.Doğrusu, kandırılmış hissettim kendimi! Sen bir ömür boyu Aristo’nun peşindekoş, bir de arkanı dön bak, adamlar Hoca Nasrettin mantığıyla akıllıbilgisayarlar üretsinler! “Schrödinger’in Kedisi”ni yazma nedenim de bu -adamların ardına kalmamak!

Alev ALATLI 15 Aralık 1999